Προκόφιεφ, Βιτάλη, Χαίντελ, Tζόαν Τζετ, Πανούσης. Ένα σύνολο ετερόκλητων μουσικών φράσεων από κλασική μουσική, μπαρόκ, έντεχνο, spiritual, πανκ, και τσιφτετέλι συνθέτει το ηχητικό φόντο πάνω στο οποίο οι γυναίκες στο κατάστημα κράτησης στη Θήβα εκφράστηκαν, χόρεψαν και τραγούδησαν για τη δική τους χοροθεατρική παράσταση, «Ακίνητες Αεικίνητες», στο πλαίσιο του εργαστηρίου κίνησης και χορού των Εκπαιδευτικών και Κοινωνικών Δράσεων της Εθνικής Λυρικής Σκηνής.
Με αφετηρία τις προσωπικές ιστορίες των κρατούμενων γυναικών που συμμετείχαν στο εργαστήριο, μέσα σε 25 εβδομαδιαίες συναντήσεις -από τον περασμένο Νοέμβριο, μέχρι σήμερα- και μέσα από αυτοσχεδιασμούς, κινητικά, μουσικά και υποκριτικά εργαλεία και ερεθίσματα, οι συμμετέχουσες συνδημιούργησαν ένα δικό τους παζλ.
Ο χορός, μέσο χαράς, ευεξίας, επικοινωνίας και απελευθέρωσης της έκφρασης, αποδείχθηκε το καλύτερο μέσο για να ενεργοποιήσουν το σώμα τους και να αναπτύξουν τη δημιουργικότητά τους. Παράλληλα, είχαν μία ευκαιρία να εργαστούν ομαδικά και να αλληλεπιδράσουν, πέρα από την καθημερινότητα ενός καταστήματος κράτησης.
«Για εκείνες, το πρόγραμμα είναι ένα διάλειμμα από τη φυλακή, σαν να σταματάει ο χρόνος», ανέφερε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η Κατερίνα Σπυροπούλου, υπεύθυνη για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση του εκπαιδευτικού προγράμματος, από κοινού με τη Μαργαρίτα Τρίκκα.
«Εδώ ξεδίνω. Ξεδίνω και ξεχνάω», είπε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η Ελένη, μία από τις κρατούμενες. «Το σχολείο, που πηγαίνω το πρωί, και η λυρική, αυτή είναι η αλλαγή στο πρόγραμμά μας», συμπλήρωσε η Αναστασία.
Ένα σύνολο γυναικών, διαφορετικών ηλικιών, εθνικοτήτων, χωρίς να μιλούν όλες ελληνικά ή αγγλικά, κατάφεραν να δημιουργήσουν μία ομάδα, με έναν στόχο: τη δημιουργία μίας παράστασης, παρά τις δυσκολίες που προκύπτουν από το πλαίσιο στο οποίο βρίσκονται
«Εισπράττουμε πάντα ενθουσιασμό από την πλευρά τους. Είμαστε δύο γυναίκες, που δεν ανήκουμε στο πλαίσιο της φυλακής, που τους μιλάμε ισότιμα και χωρίς κάποιο φορτίο προκατάληψης. Το προσλαμβάνουν, λοιπόν, αυτό και έχουν ενθουσιασμό. Λένε τις ιστορίες τους, μιλούν για χορό, δημιουργείται εμπιστοσύνη. Είναι ένα διάλειμμα από τη δύσκολη πραγματικότητα που βιώνουν», επισήμανε η κυρία Σπυροπούλου.
Γενικότερα, οι στόχοι των εργαστηρίων των Εκπαιδευτικών και Κοινωνικών Δράσεων της ΕΛΣ, που υλοποιούνται σε Καταστήματα Κράτησης, είναι η καλλιέργεια της δημιουργικότητας, της ομαδικότητας, της αλληλεπίδρασης καθώς και της ελεύθερης έκφρασης. Για τη σεζόν 2024/25, έχουν προγραμματιστεί, με την υποστήριξη του Κοινωφελούς Ιδρύματος Ιωάννη Σ. Λάτση, εργαστήρια σωματικών κρουστών στο Ειδικό Σωφρονιστικό Κατάστημα Νέων Βόλου και το Κατάστημα Κράτησης Θεσσαλονίκης, εργαστήριο μουσικής στο Κατάστημα Κράτησης Χανίων καθώς και εργαστήριο κίνησης και χορού στο Κατάστημα Κράτησης Γυναικών Ελεώνα Θήβας.
Το εργαστήριο στη Θήβα έχει ως σημείο εκκίνησης το σώμα, κάτι που, όπως σημείωσε κυρία Σπυροπούλου, είναι οξύμωρο, εάν σκεφτεί κανείς ότι το σώμα είναι εκείνο που περιορίζεται μέσα στο πλαίσιο μίας φυλακής, αλλά και εκείνο που εν τέλει απελευθερώνεται μέσα σε αυτό το πλαίσιο μέσω της καλλιτεχνικής διαδικασίας.
«Προσωπικά, χαίρομαι να βλέπω τις συμμετέχουσες στο πρόγραμμα που βρίσκονται στη φυλακή και που μπορεί να μην έχουν καμία σχέση με την Τέχνη, να εμπλέκονται με πάθος, να δεσμεύονται, να δοκιμάζουν και να ξεπερνούν τα όριά τους. Έρχονται με εμπιστοσύνη και αφήνονται να εκτεθούν -και αυτό είναι μεγάλο κατόρθωμα. Εν τέλει, παρατηρείς ότι όλοι οι άνθρωποι ίσως χρειάζονται ένα διαφορετικό ερέθισμα και μία ώθηση για να ανθίσουν. Αυτό με συγκινεί», κατέληξε η κυρία Σπυροπούλου.
Δεκαεννέα γυναίκες, υπό την καθοδήγηση της Κατερίνας Σπυροπούλου και της Μαργαρίτας Τρίκκα, με τη συμμετοχή του πιανίστα Αναστάση Χαμηλάκη, παρουσίασαν τη δική τους παράσταση, «Ακίνητες Αεικίνητες», μπροστά στις συγκρατούμενές τους και αργότερα μέσα στην ίδια ημέρα μπροστά σε δικούς τους ανθρώπους. Έδωσαν τη δική τους ανάγνωση σε στίχους όπως το «χειμωνιάτικο πρωί» της Ελένης Βιτάλη, ή το «Βad Reputation» της Tζόαν Τζετ, αναφέρθηκαν στις έννοιες της φυγής και της συγχώρεσης. Έστησαν ένα πλαίσιο όπου χώρεσε ο πόνος της Αλτσίνα και ενός spiritual, μαζί με το κέφι ενός τσιφτετελιού. Αγκάλιασαν και χαιρέτισαν τους δικούς τους. Και μετά, επέστρεψαν στην καθημερινότητα τους.
«Φιλιά στην κοινωνία», είπε χαιρετώντας μία από αυτές.
Αθηνά Καστρινάκη
ΦΩΤΟ ΑΡΧΕΙΟΥ: ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΟΝΝΕΔ/STR